Co warto wiedzieć, by zrozumieć kraj, w którym mieszkasz: jego wikińską historię, baśnie, światło Północy, przyrodę, ekspres przybrzeżny i tradycje, które łączą Norwegów. Każda informacja sprawdzona u źródła.
Informacje sprawdzone 10 października 2026.
Od końca VIII do połowy XI wieku Skandynawowie handlowali, łupili i zakładali osady od Irlandii po Rosję. To także czas, w którym powstaje królestwo Norwegii.
Według tradycji Harald Pięknowłosy miał tu zjednoczyć Norwegię w bitwie około 872 r. — historycy spierają się o tę datę. Nad brzegiem fiordu, niedaleko Stavanger, wydarzenie upamiętniają trzy dziesięciometrowe miecze z brązu, dzieło Fritza Røeda (1983).
Dwa statki wikingów odkryte w kurhanach grobowych w Vestfold: Gokstad w 1880 r., a Oseberg w 1904 r. wraz z bogatym pochówkiem dwóch kobiet (834). Będą prezentowane w nowym Vikingtidsmuseet w Oslo, którego otwarcie zaplanowano na 2027 r.
Znaleziony w 1943 r. w Ringerike, w regionie Buskerud, jest jedynym hełmem z epoki wikingów odkrytym w Norwegii i jednym z nielicznych znanych na świecie. Nie ma rogów: hełmy z rogami to wymysł XIX wieku.
W muzeum Lofotr w Borg, na Lofotach, zrekonstruowany dom wodza o długości 83 m gości latem uczty i zabawy. Co roku w czerwcu festiwal wikingów w Avaldsnes, niedaleko Haugesund, oraz inne imprezy przywracają do życia rzemiosło i walki tamtych czasów.
Trolle zamieszkują norweskie baśnie: to górskie olbrzymy, często niezbyt bystre, które w słońcu zamieniają się w kamień. Wiele skał i szczytów nosi ich imię.
Peter Christen Asbjørnsen i Jørgen Moe od 1841 r. zbierali norweskie baśnie ludowe, podobnie jak bracia Grimm w Niemczech. Trolle, które widać na każdym kroku, to te narysowane przez Theodora Kittelsena pod koniec XIX wieku.
Dramat Henrika Ibsena (1867), do którego Edvard Grieg skomponował muzykę na prapremierę w 1876 r.: „W grocie Króla Gór” to dziś najsłynniejsza na świecie melodia o trollach. Co lato sztukę wystawia się w plenerze nad jeziorem Gålåvatnet, w dolinie Gudbrandsdalen.
Trolltindene i Trollveggen w Romsdal, droga Trollstigen, Trolltunga nad Oddą, Trollfjorden w Vesterålen, Torghatten, przebity podobno strzałą trolla: norweska geografia pełna jest ich imion.
Na północ od koła podbiegunowego słońce latem nie zachodzi, a zimą nie wschodzi. Noc polarna to pora zórz.
Powstaje, gdy cząstki wiatru słonecznego zderzają się z górnymi warstwami atmosfery. Najlepiej widać ją od końca września do końca marca, w bezchmurne noce, z dala od świateł, w okręgach Nordland, Troms i Finnmark; najwygodniejszymi bazami są Tromsø i Alta. Prognozy publikowane są na yr.no.
Na kole podbiegunowym słońce jest widoczne przez całą noc około 21 czerwca; w Tromsø od połowy maja do końca lipca, na Przylądku Północnym od połowy maja do pierwszych dni sierpnia. Przydadzą się opaska na oczy i zasłony zaciemniające.
W Tromsø słońce nie wschodzi od końca listopada do połowy stycznia, ale w środku dnia przez kilka godzin panuje niebieskie światło. Jak przypominają władze ochrony zdrowia, zimą wiele osób potrzebuje suplementacji witaminy D, na przykład tranu (norw. tran).
Łosie przy drogach, renifery na płaskowyżach, wieloryby na morzu: duże zwierzęta są blisko, nawet w mieście. Kilka prostych zasad chroni zarówno zwierzęta, jak i kierowców.
Największy ssak lądowy w kraju: samiec waży zwykle od 400 do 700 kg. Do kolizji dochodzi często o świcie i o zmierzchu, od jesieni do wiosny: zwracaj uwagę na trójkątne znaki ostrzegające przed łosiami. Wypadek z udziałem łosia lub renifera trzeba obowiązkowo zgłosić policji (02800).
Na Północy renifery spotykane na drodze należą niemal wyłącznie do saamskich hodowców: zwolnij, bo one nie schodzą z drogi. Ostatnie duże stada dzikich reniferów górskich w Europie żyją na Południu: na płaskowyżu Hardangervidda, w Rondane i w Dovrefjell.
Kaszaloty można oglądać przez cały rok u wybrzeży Andenes; orki i humbaki od listopada do stycznia podążają za śledziami do fiordów wokół Tromsø i Skjervøy. Wybierz organizatora, który przestrzega przepisowych odległości od zwierząt.
Od kwietnia do sierpnia maskonury wracają, by gnieździć się na klifach Runde, Røst czy Hornøya koło Vardø. Nie zbliżaj się do gniazd i nie schodź ze ścieżek.
Uruchomiona w 1893 r. linia łączy dziś codziennie Bergen z Kirkenes, zawijając do portów wybrzeża: 34 przystanki i około dwunastu dni w obie strony. To zarazem linia transportowa i rejs wycieczkowy.
Linię obsługują dziś dwie firmy: Hurtigruten i Havila. Można odbyć całą podróż albo tylko jeden odcinek, jak promem, w kabinie lub na miejscu siedzącym; zimą nocne etapy prowadzą pod zorzami.
Stokmarknes w Vesterålen to kolebka linii: armator Richard With miał tu swoją firmę, gdy w 1893 r. uruchomił to połączenie. Muzeum prezentuje dawny statek MS Finnmarken (1956), ustawiony na lądzie pod szklanym zadaszeniem.
To, co łączy Norwegów, a czego rzadko ktoś ci wyjaśni: święto narodowe, domek letniskowy oraz prawo do wędrowania i biwakowania niemal wszędzie.
Święto narodowe upamiętnia konstytucję z 17 maja 1814 r. Nie ma defilady wojskowej: w każdej gminie przechodzą pochody dzieci szkolnych z flagami w rękach; w Oslo maszerują przed Pałacem Królewskim. Wiele osób nosi bunad, tradycyjny strój charakterystyczny dla każdego regionu.
Każdy może swobodnie wędrować po terenach nieuprawnych i biwakować dwie noce w tym samym miejscu, co najmniej 150 m od zamieszkanego domu lub domku. Od 15 kwietnia do 15 września obowiązuje zakaz rozpalania ognisk w lesie i na terenach otwartych, z wyjątkiem miejsc, w których ogień w oczywisty sposób nie może niczego podpalić. Zabieraj swoje śmieci ze sobą.
Prawie pół miliona domków letniskowych: hytte to w Norwegii instytucja. Kto nie ma własnego, może nocować w schroniskach stowarzyszenia turystycznego DNT, z których wiele jest samoobsługowych — pod warunkiem że jest członkiem i ma klucz.
.jpg){kind=link}
_Museum_Oslo._VIKINGR_Norwegian_Viking-Age_Exhibition_08_Iron_helmet_from_Gjermundbu_(Gjermundbuhjelmen)._Best-preserved_viking_helmet,_grave_find,_destroyed_in_funeral._Equestrian_warrior_950-1000._4654.jpg){kind=link}
_female_Oppdal_2.jpg){kind=link}
